ЈЕДИНСТВЕНО УПРАВНО МЕСТО – ИДЕЈА, ПРАВНА РЕГУЛАТИВА И ПРАКСА У СРБИЈИ
Предраг Димитријевић
Отвори публикацијуОбичајно право се може правилно разумети само уколико у његовом објашњењу саучествују правна, етнолошка и социолошка наука. Током последња два века, однос обичајног и позитивног права прошао је кроз две различите фазе. У првој фази, обичајно право је показало своју правну снагу, вековима укорењену у патријархалној средини. Противно намери Јована Хаџића, оно је надвладало модерно аустријско право преточено у Српски грађански законик, и сâмо је обликовало брачно, породично и наследно право, постајући тако део позитивног права. После Другог светског рата, ново револуционарно социјалистичко право, прокламујући нови систем вредности и морала, жестоко се обрачунавало са обичајним правом и руралним срединама, као реликтима превазиђеног класног друштва. Међутим, обичај је показао сву своју жилавост и чак, користећи норме позитивног права и рупе у законима, налазио начина да преживи. Ово се, можда, може најсликовитије показати на примеру наследног права, јер оно показује сву сложеност и испреплетаност вековима обликоване традиције нашег народа. Да би се разумело наследно обичајно право, претходно се морају анализирати породица, брак и сродство. И у XXI веку, поједини обичаји опстају, иако их је већина нестала превазилажењем патријархалних односа у друштву, а чак се из различитих разлога јављају и нови.