Institute for Political Studies

11 Dobrinjska Street
(4th floor)
11000 Belgrade

Contact details
SR

ПОСЛЕДИЦЕ ИЗРАЕЛСКИХ РАТОВА НА БЛИСКОМ ИСТОКУ ОД 2023. ДО ДАНАС

Research overview

Abstract

У раду се испитују узроци и посебно последице низа ратних напора које је јеврејска држава покренула у периоду од око две године (октобар 2023 – октобар 2025) на простору Блиског истока. Аутор је истакао да низ постојећих теоријских оквира дисциплине међународних односа не пружа задовољавајуће одговоре и да италијанска неокласична геополитичка школа са варијацијом Матеа Марконија, у којој се даје нагласак на културу и историју који утичу на циљеве спољне политике, заједно са вољним елементом. Зато тај теоријски правац подесан за објашњење оваквог деловања власти физичко географски мале државе. На значај историје и религије, као фактора који обликују спољну политику Израела, указано је у прва два поглавља. Потом су одвојено приказани историјати и геополитички разлози епизода овог јединственог ратног напора, оне против Хезболаха, Сирије, Хамаса и уопште Палестинаца и против Ирана. Аутор закључује да су последице вишеслојне и оне се односе на дистрибуцију моћи, начин њеног простирања, а теоријски указују на слабост концепта меке моћи у времену промене светског поретка. Израелу је пошло за руком, уз подршку Запада да добије суштински награду за низ ратних злочина, укључујући и геноцид, што говори о потпуном слому међународног права и механизмима поретка успостављеног након Другог светског рата.

Sources and literature

References

  1. Aaron, Mehta. 2025. “Iran’s air defenses around Natanz nuclear site more ‘brittle’ than expected: Exclusive analysis.” Breaking Defense, May 15, 2025. https://breakingdefense.com/2025/05/irans-air-defenses-around-nuclear-site-more-brittle-than-expected-exclusive-analysis/
  2. Adams, Paul. 2025. “What does recognising a Palestinian state mean?” 11/08/2025 BBC
  3. Akrimi, Yasmine. 2024. “What the war on Gaza tells us about Western Feminism.” Brussels International Center 09 Apr 2024. https://www.bic-rhr.com/research/what-war-gaza-tells-us-about-western-feminism
  4. Alestiklal. 2024. “‘The Era of the Messiah Has Come’: What Netanyahu’s Remarks Mean Amid Gaza War.” Alestiklal, https://www.alestiklal.net/en/article/the-era-of-the-messiah-has-come-what-netanyahu-s-remarks-mean-amid-gaza-war
  5. AP. 2025. Netanyahu says Israel won’t allow Syrian forces ‘south of Damascus’, February 24, 2025. https://apnews.com/article/israel-syria-buffer-zone-military-netanyahu-6a107f835d4262b56551ad940a5144d7
  6. Arab News. 2025. “Trump declares ‘victory for everybody’ and Iran’s nuclear sites ‘destroyed’”, June 25, 2025. https://www.arabnews.com/node/2605784/middle-east
  7. Asharq al-Awsat. 2025. “UK Quietly Hosts Talks on Gaza Reconstruction”, 13 October 2025. https://english.aawsat.com/arab-world/5196942-uk-quietly-hosts-talks-gaza-reconstruction
  8. Australian National Security, Hamas, 22 September 2024. https://www.nationalsecurity.gov.au/what-australia-is-doing/terrorist-organisations/listed-terrorist-organisations/hamas
  9. Australian National Security, Palestinian Islamic Jihad, 22 September 2024. https://www.nationalsecurity.gov.au/what-australia-is-doing/terrorist-organisations/listed-terrorist-organisations/palestinian-islamic-jihad
  10. Blondet, Maurizio. 2025. “il Genocida ha avuto brutte sorprese…”, 27 Giugno 2025. https://www.maurizioblondet.it/ilgenocida-ha-avuto-brutte-sorprese/
  11. Camera dei deputati, XVII LEGISLATURA, Documentazione e ricerche, Missione in Israele e Palestina (3–6 agosto 2014) n. 133. https://documenti.camera.it/leg17/dossier/Testi/ES0261.htm#_Toc395112314
  12. Caspit, Ben. 2024. “Hamas leaders’ October 7 letter reveals attack strategy and plea to Hezbollah.” Jerusalem Post, June 24, 2025. https://www.jpost.com/middle-east/article-858743
  13. FMEP. 2025. “Settlement & Annexation Report: August 21, 2025”, https://fmep.org/resource/settlement-annexation-report-august-21-2025/
  14. Gunn, Kyle. 2025. “How Iran’s air defense systems were defeated so quickly.” Task & Purpose, July 2, 2025
  15. Hellenic Air Force. 2025. “Exercise “Iniochos 2025””, 31/03/2025 https://www.haf.gr/en/2025/03/exercise-quot-iniochos-2025-quot/
  16. IAGS. 2025. “IAGS Resolution on the Situation in Gaza.” 31 August 2025. https://genocidescholars.org/wp-content/uploads/2025/08/IAGS-Resolution-on-Gaza-FINAL.pdf
  17. IDF. 2025. “Israel at War”. https://www.idf.il/en/mini-sites/israel-at-war/
  18. Instagram. https://www.instagram.com/reel/DMlx-oZTORB/
  19. Jankovic, Slobodan. 2021. “Israel: Middle East objectives of the regional power after the Lebanon war (2006)”, in: Slobodan Janković, Convergence and confrontation: the Balkans and the Middle East in the 21st century, Institute of International Politics and Economics, Belgrade 2021. DOI: https://doi.org/10.18485/iipe_conv_conf.2021.ch3
    , ISBN 978-86-7067-293-2 pp. 59-82
  20. Janković, Slobodan. 2019. Bliskoistočna kriza: rat bez mira. Beograd: Institut za međunarodnu politiku i privredu - Catena mundi
  21. Janković, Slobodan. 2023. Žarišta svetskog rata. Beograd: Institut za međunarodnu politiku i privredu - Catena mundi
  22. Janković, Slobodan. 2025. „DOMETI IRANSKO-IZRAELSKOG SUKOBA: Uspon lava ili zveri?” Pečat, 857, 20. Jun 2025
  23. Kim, Sengupta. 2015. “Syria civil war: The Israeli hospitals treating wounded soldiers from the violence across the border”, Independent, 20 March 2015. https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/syria-civil-war-the-israeli-hospitals-treating-wounded-soldiers-from-the-violence-across-the-border-10121010.html
  24. Klein, Naomi. 2010. The Shock Doctrine: The Rise of Disaster Capitalism, New York: Metropolitan Books
  25. La Stampa. 2025. “”Annientamento totale di Gaza”, “Mi offro come boia”. Le 10 frasi choc del ministro israeliano Smotrich”, 18 Settembre 2025. https://www.lastampa.it/esteri/2025/09/18/news/ministro_israele_smotrich_dichiarazioni_choc-15314491/
  26. LT Gen (DR) VK Saxena, PVSM, AVSM, VSM (Retd). 2024. “How Come Iran’s Air Defences Succumbed on 26 Oct 2024? A Brief Analysis”, Centre for Joint Warfare Studies, November 26, 2024. https://cenjows.in/how-come-irans-air-defences-succumbed-on-26-oct-2024-a-brief-analysis/
  27. Marconi, Matteo. 2022. “Occasione geopolitica. Suggestioni per una (nuova) rinascita”, in: Geopolitica, dal pensiero all’azione. Spazi globali in epoca contemporanea, ed. Edoardo Boria e Matteo Marconi, Roma: Argos, 682-699
  28. Marinković, Dušan. 2010. Karl Manhajm 1893-1947, Novi Sad: Mediterran Publishing, Bibiloteka Temporra
  29. Ministry of Foreign Affairs, State of Israel. 2025. “Israel at 77: A statistical glimpse.” 30.04.2025
  30. Ministry of Foreign Affairs, State of Israel. “Statement by Prime Minister Benjamin Netanyahu.” 14.08.2025. https://www.gov.il/en/pages/statement-by-prime-minister-benjamin-netanyahu-14-aug-2025
  31. PBS. 2025. “Read Trump’s 20-point proposal to end the war in Gaza”, Sep 29, 2025. https://www.pbs.org/newshour/politics/read-trumps-20-point-proposal-to-end-the-war-in-gaza
  32. Price, Michelle, L. 2025. “Trump seeks to use Canada’s recognition of Palestinian state as leverage in trade talks.” AP July 31, 2025
  33. Rizzi, Alberto. 2024. “The Infinite Connection: How to Make The India Middle East-Europe Economic Corridor Happen”, ECFR April 2024, pp. 31. https://ecfr.eu/wp-content/uploads/2024/04/The-infinite-connection-How-to-make-the-India-Middle-East-Europe-economic-corridor-happen.pdf
  34. Rothschild, Danny, and Tommy Steiner. 2013. “THE 2013 HERZLIYA ASSESSMENT: TIME FOR NEW ISRAELI AND MIDDLE EAST AGENDAS” March 2013. https://www.runi.ac.il/media/fy2j5odh/2013herzliyaassessment2013e.pdf
  35. Saleh, Layla. 2024. “Palestine: A ‘Test’ for Feminist Foreign Policy.” LSE 16.1.2024. https://blogs.lse.ac.uk/gender/2024/01/16/palestine-a-test-for-feminist-foreign-policy/
  36. Shoman, Hala, Ajour, Ashjan, Ababneh, Sara, Jabiri, Afaf, Pratt, Nicola, Repo, Jemima and Aldossari, Maryam. 2025. “Feminist Silences in the Face of Israel’s Genocide Against the Palestinian People: A Call for Decolonial Praxis Against Complicity.” Gender Work & Organization 32: 1668–1675. https://doi.org/10.1111/gwao.13258
  37. Tel Aviv University. 2025. “The Peace Index – July 2025”, https://en-social-sciences.tau.ac.il/sites/socsci-english.tau.ac.il/files/media_server/social/peaceindex/2025-07-findings.pdf
  38. The Tucker Carlson Show. 2025. “Israel’s War Crimes”, Aug 6, 2025. https://rumble.com/v6x7xh6-whistleblower-tony-aguilar-responds-to-attacks-after-exposing-israels-war-c.html?e9s=src_v1_cbl%2Csrc_v1_ucp_a
  39. TOI STAFF. 2025. “Qatar, Jordan denounce Netanyahu as warmonger, regional threat
  40. Indonesia says ‘Shalom’”, Times of Israel 24 September 2025, https://www.timesofisrael.com/qatar-jordan-denounce-netanyahu-as-warmonger-regional-threat-indonesia-says-shalom/
  41. UNa. 2025. Israel: General Information. https://data.un.org/en/iso/il.html
  42. UNb. 2025. “Israeli settlement activity accelerates in the West Bank, Security Council told”, 29 September 2025. https://news.un.org/en/story/2025/09/1165988
  43. UNDP. 2025. “Lebanon War 2024 Socioeconomic impact analysis”, E/ESCWA/CL6.GCP/2025/2/Policy Brief. https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/2025-07/policy_brief_socioeconomic-impacts-lebanon-2024-war.pdf
  44. UN OCHAa. 2025. “Reported impact snapshot” Gaza Strip (6 August 2025), https://www.ochaopt.org/content/reported-impact-snapshot-gaza-strip-6-august-2025
  45. UN OCHAb. 2025. “Humanitarian Situation Update #316 | West Bank” (21 Aug 2025), https://www.ochaopt.org/content/humanitarian-situation-update-316-west-bank
  46. Weitz, Gidi. 2025. “Netanyahu’s ‘Almost Messianic State of Mind’ Is No Less Dangerous to Israel Than Iran.” Haaretz Jun 24, 2025. https://www.haaretz.com/israel-news/2025-06-24/ty-article/.premium/netanyahus-almost-messianic-state-of-mind-is-no-less-dangerous-to-israel-than-iran/
  47. White House. 2025. “President Donald J. Trump’s Comprehensive Plan to End the Gaza Conflict”, https://x.com/WhiteHouse/status/1972736025597219278
  48. White House. 2025b. “The Trump Declaration for Enduring Peace and Prosperity”, October 13, 2025. https://www.whitehouse.gov/presidential-actions/2025/10/the-trump-declaration-for-enduring-peace-and-prosperity/.